Fesenjan

Fesenjan është pulë e zier gjatë në salcë të errët e të trashë me arra të bluara imët dhe melasë shege të athët.

Çfarë është në të vërtetë

Është ndër khoresh-et e Iranit, salcat e ziera ngadalë që hidhen mbi oriz dhe përbëjnë bazën e gatimit shtëpiak. Lidhet veçanërisht me Gilanin në bregdetin Kaspik, ku rriten me bollëk arra e shegë. Arrat bluhen imët por jo në pastë dhe ziejnë gjatë në lëng derisa të lëshojnë vajin e të trashen vetë, pa miell apo niseshte. Melasa e shegës sjell thartirë, e balancuar me pak sheqer; meqë çdo melasë ndryshon, kuzhinieri e provon e rregullon. Kofshët e pulës, ose tradicionalisht rosa, shtohen në mes të gatimit dhe zbuten në salcë; disa receta e skuqin më parë mishin, të tjera e gatuajnë drejtpërdrejt në salcë, dhe ekzistojnë versione me pulë e me rosë. Ekuilibri varet nga athtësia e melasës, cilësia e arrave dhe sasia e sheqerit: shumë sheqer e kthen në ëmbëlsirë, por pak sheqer vetëm nuk i bën arrat të hidhura. Shafrani nuk është thelbësor për salcën; zakonisht futet te orizi që e shoqëron, dhe vlerat ushqyese i referohen 100 g gatimi pa oriz.

Si shërbehet

• Mbi oriz të thjeshtë ose lehtë të aromatizuar me shafran, me salcë që mbledh kokrrat.
• Në qendër të tryezës për Yalda, festën e solsticit dimëror kur shega është në stinë, si dhe në dasma e raste të tjera të veçanta.
• Orizi shërbehet veçmas që secili të zgjedhë sasinë e salcës.

Si ta shkruani në menu

• Shënoni arrat dhe mishin.
• Tregoni se shija është e ëmbël-thartë, jo thjesht salcë mishi.