Frites

Frites zijn dik gesneden aardappelen, twee keer gefrituurd tot de buitenkant knapperig breekt en de binnenkant luchtig blijft, verkocht vanuit een frietkot — een losse frietkraam — op vrijwel elke straathoek in België. België en Frankrijk twisten al meer dan een eeuw over wie ze heeft uitgevonden, en geen enkel document beslecht de kwestie definitief; wat wel vaststaat is dat de dubbele frituurtechniek en de frietkotcultuur eromheen door en door Belgisch zijn.

Wat het werkelijk is

Aardappelen worden in dikke staafjes gesneden en bakken een eerste keer op een lagere temperatuur tot ze gaar maar bleek zijn, rusten daarna even, en gaan dan een tweede keer op hoger vuur, wat de buitenkant laat kleuren en knapperig maakt — dat tweetraps proces is wat echte frites onderscheidt van een gewone frietje, met een brekende korst rond een zachte, dampende kern. Traditioneel is het bakvet rundvet, al is plantaardige olie tegenwoordig gangbaar; in beide gevallen wegen de dikte van de snede en de dubbele bakbeurt zwaarder voor het resultaat dan het vet zelf.

De "Franse" in "French fries" heeft niets met Frankrijk te maken, althans volgens het meest gehoorde verhaal. Een populaire verklaring herleidt de naam tot Amerikaanse soldaten in België tijdens de Eerste Wereldoorlog, die het gerecht tegenkwamen in het Franstalige Wallonië en aannamen dat het Frans was — een misverstand dat internationaal bleef hangen, terwijl België ze gewoon frites bleef noemen.

Hoe het wordt geserveerd

• In een puntzak, recht uit het frietkot, uit de hand gegeten met een vorkje.
• Met mayonaise als standaardsaus, al bieden de meeste kramen tientallen sauzen aan.
• Naast mosselen, biefstuk, of vrijwel elk hoofdgerecht als vaste bijgerecht.

Hoe je het op de kaart zet

• Zeg in welk vet ze gebakken zijn, want rundvet en plantaardige olie smaken en bakken anders.
• Ze zijn van nature vegetarisch tenzij in rundvet gebakken; vlag dat als het van toepassing is.
• Noteer dat mayonaise, niet ketchup, de traditionele Belgische saus is.