Stamppot

Stamppot is aardappelpuree die met boerenkool wordt doorgestampt tot de twee één dichte, alledaagse stamppot vormen, geserveerd met een rookworst erbovenop. Het is de stamppot die Nederland de hele winter door eet, en hoewel boerenkool de bekendste versie is, verwijst "stamppot" breder naar een hele familie van aardappel-groentestamppotten die op dezelfde manier worden gemaakt.

Wat het werkelijk is

Aardappels koken gaar, en boerenkool — de klassiekste en bekendste variant — kookt apart tot hij zacht genoeg is om zo door de aardappel te stampen zonder vooraf fijn gesneden te hoeven worden. De twee worden samen gestampt met boter en een scheut melk tot ze één dichte, licht grove massa vormen, waarbij de structuur van de boerenkool zichtbaar blijft in plaats van helemaal glad te worden. Een rookworst ligt heel bovenop de stamppot in plaats van erdoorheen gesneden, en bij het opdienen gaat er jus over allebei.

Stamppot is een categorie gerechten, niet één recept. Boerenkool is de bekendste vulling, maar zuurkool, andijvie, hutspot van wortel en ui en andere groenten leveren elk hun eigen stamppot met eigen naam op — echte varianten op dezelfde stamptechniek, geen afwijking ervan.

Hoe het wordt geserveerd

• Heet, opgehoopt op een bord, met de worst heel erbovenop.
• Met jus over zowel de stamppot als de worst.
• Als volwaardig hoofdgerecht, standaard Nederlandse wintertroost.

Hoe je het op de kaart zet

• Zet erbij van welke groente de stamppot is, want boerenkool-, zuurkool- en andijvieversies zijn werkelijk verschillende gerechten.
• Vermeld de zuivel uit de boter en de melk.
• Noem het als er specifiek rookworst bij hoort, want die rokerige smaak is de traditionele combinatie.