Koki

Kwa kweli ni nini

Pudding ya kunde ya Kicameroon iliyopikwa kwa mvuke, yenye ladha ya mafuta ya mawese na kufungwa kwenye majani.

Koki, ambayo pia huitwa ekoki, ni pudding ya maharage yenye ladha ya chumvi. Hutengenezwa kwa kusaga mbaazi za kunde (mara nyingi aina ya black-eyed peas) hadi zipate mchanganyiko mzito pamoja na mafuta mekundu ya mawese, chumvi na viungo. Unga huo hufungwa kwenye majani na kupikwa kwa mvuke badala ya kukaangwa. Hutumia kunde, mafuta ya mawese na pilipili, na hufungwa kwenye majani ya cocoyam au ndizi. Wapishi wengine hutumia majani ya ndizi pekee. Majani huweka mchanganyiko ndani wakati wa kupika na kuupa umbo la pakiti ndogo. Matumizi yake ni sehemu ya maandalizi, si pambo tu.

Ekoki ni mila ya upishi ya Kicameroon yenye jina lake maalum, iliyotengenezwa kwa kunde au matobo na mafuta ya mawese. Koki ni keki ya maharage iliyoandaliwa kwa kunde zilizomenywa, mafuta mekundu ya mawese yaliyopashwa joto, chumvi na pilipili, kisha kufungwa kwenye majani. Orodha za viambato hutofautiana kwa sababu mbaazi hizo zinaweza kutajwa kama kunde kwa ujumla au kwa jina la aina ya kienyeji, na vifungashio pamoja na viungo vya ladha pia hutofautiana. Mapishi hayapaswi kugeuza sahani hii kimyakimya kuwa puree ya maharage ya kawaida, wala kudokeza kwamba kila kaya hutumia jani hilo hilo kabisa.

Ikishapikwa kwa mvuke, koki hugandamana kuwa kipande imara kinachoweza kukatwa. Inaweza kutolewa ikiwa joto, katika sehemu ndogo, ikiwa na ndizi mbichi au chakula kingine cha kienyeji; vyakula hivyo vya kuambatana si sehemu ya pudding yenyewe. Msingi wake laini wa maharage na ladha ya mafuta ya mawese huifanya iwe nzito zaidi kuliko mchuzi wa maharage wa kawaida. Baadhi ya mapishi yanaweza kuwa na viambato vingine, kwa hiyo menyu inapaswa kuvieleza hivyo badala ya kuvichukulia kama sehemu ya kawaida. Ingizo hili la Food Wiki linaeleza maandalizi ya kawaida ya maharage na mafuta ya mawese; halielezi mazingira maalum ya sherehe wala halidai umiliki wa kipekee wa eneo fulani.

Jinsi kinavyowasilishwa

• Fungua kifungashio na utoe kikiwa cha moto, kwa vipande au sehemu, mara nyingi pamoja na ndizi mbichi.
• Acha pakiti ipumzike kwa muda mfupi kabla ya kuifungua, ili keki iliyochemshwa kwa mvuke ishikamane vizuri inapogawanywa.
• Orodhesha ndizi au mchuzi kama vyakula vya kuambatana, kando na viambato vilivyomo ndani ya koki yenyewe.

Jinsi ya kukiandika kwenye menyu

• Eleza samaki au nyama yoyote iliyoongezwa kando; msingi wa sahani ni maharage.
• Taja aina ya kunde, kifungashio, na viungo vya ziada au protini yoyote inayotumiwa na jikoni.
• Usiite sahani hii ya mboga (vegan) isipokuwa kundi mahususi halina viungo vya ladha au nyongeza vinavyotokana na wanyama.